cykl menstruacyjny
Cykl menstruacyjny,  Naturalne Planowanie Rodziny

Cykl miesiączkowy – jak to działa?

Ok, dziś będzie o cyklu menstruacyjnym. Podstawy podstaw, czyli czysta porcja wiedzy, Bracie i Siostro (no może ciut okraszona humorem).
Znajdziesz tu odpowiedzi między innymi na takie pytania jak:

  • Co to jest cykl miesiączkowy?
  • Ile trwa cykl miesiączkowy?
  • Jaka jest długość cyklu miesiączkowego?
  • Kiedy cykl miesiączkowy jest regularny a kiedy jest nieregularny?
  • Kiedy jest początek cyklu miesiączkowego a kiedy koniec?
  • Dlaczego cykl menstruacyjny trwa 28 dni?
  • Jakie są fazy cyklu miesiączkowego?
  • Kiedy można zajść w ciążę, a kiedy po prostu się nie da?
  • Co oznacza cykl miesiączkowy bez krwawienia?
  • Czy możliwy jest cykl menstruacyjny bez owulacji?
  • Dlaczego zdrowa para nie zachodzi w ciążę, pomimo, że współżyli podczas dni płodnych?
  • Kiedy są dni płodne i dni niepłodne?

A o tym, dlaczego warto się obserwować, przeczytasz więcej w tym artykule.

No to bierzemy się do roboty. Rozłożymy na części pierwsze tę wspaniałą machinę, jaką została obdarowana kobieta. Wszystko rozważymy pod kątem kilku zmiennych: poziomu hormonów, temperatury ciała, śluzu, szyjki macicy (jej położenia oraz stanu) oraz czasu trwania fazy.

Fazy cyklu menstruacyjnego

Pozwól, że na potrzeby tego tekstu posłużę się przenośnią. Wyobraź sobie, że ciało kobiety to mały hotel. Hotel, który oczekuje na przybycie ważnego gościa. Co by nie mówić, właśnie tak kobita i jej ciało funkcjonują w cyklu menstruacyjnym – co miesiąc przygotowuje się do poczęcia, czyli do przybycia gościa 🙂

Ale od początku.

Kiedy tak właściwie zaczyna się cykl menstruacyjny? Jeśli się zastanowimy to każdy cykl jest jak koło, a koło w zasadzie nie ma początku ani końca, więc ciężko mówić o jakimś początku. Natomiast, aby było łatwiej wyznaczyć pierwszy dzień cyklu, uznano, że początek to pierwszy dzień krwawienia, czyli miesiączki.

Często gęsto mamy wątpliwości czy cykle są regularne czy też nie. Z medycznego punktu widzenia, nie długość cyklu (czyli ilość dni) jest ważna dla stwierdzenia, czy wszystko funkcjonuje prawidłowo, a fakt czy wystąpiły obie fazy (wyższych i niższych temperatur) oraz śluz płodny. Dlatego, aby wiedzieć, czy wszystko jest w porządku, nie liczymy dni, a obserwujemy.

faza niskich temperatur, faza wysokich temperatur, śluz płodny

Pierwsze wątpliwości wyjaśnione. Teraz czas na powrót do szkoły 😀

Faza folikularna (przedowulacyjna) czyli room service przygotowuje pokój dla gościa

Kierownik hotelu, Pan Podwzgórze, wysyła wiadomość do menedżera, Pani Przysadki, że czas zacząć przygotowania pokoju (o uroczej nazwie Macica) na przyjazd gościa – Pani Jajeczko (komórka jajowa). Pani Przysadka ma dwóch pomocników: pana Folitropa Folitropinę i Pana Lutka Lutropinę. Pan Folitrop Folitropina jest odpowiedzialny za przygotowanie pokoju, natomiast Lutek Lutropina wita gościa i zaprasza do środka. Folitrop Folitropina wie, jak ważne jest przygotowanie pokoju dla satysfakcji klienta, dlatego wspólnie z doradcami Estrogenami (powoli przysyłanymi do hotelu przez panią Jajeczko), przygotowuje pokój.

cykl menstruacyjny, faza przedowulacyjna

A teraz bardziej naukowo:

Hormony: Podwzgórze wydziela FSH-RH, czyli czynnik pobudzający przysadkę do wydzielania FSH (folitropiny). Wydzielająca się folitropina działa na pęcherzyk w jajniku, który zaczyna wydzielać estrogeny. Estrogeny powodują, że śluzówka macicy odbudowuje się i przygotowuje do przyjęcia zarodka.

Szyjka: Im bliżej owulacji tym szyjka bardziej unosi się do góry, dzięki czemu zmniejsza się odległość między szyjką a wejściem pochwy. Szyjka to brama macicy, a estrogeny powodują, że ta brama staje się coraz bardziej miękka, otwarta i przyjazna dla plemników.

Śluz: Estrogeny pobudzają szyjkę macicy do produkcji śluzu płodnego. Im bliżej owulacji, tym śluz staje się bardziej rozciągliwy i przezroczysty (robi się taka autostrada dla plemników :D), a jego odczyn staje się zasadowy. To ważne, bo tylko taki śluz zapewnia plemnikom przeżycie oraz sprawia że dojrzewają.

Temperatura: Niska.

Czas trwania: zależny od… w zasadzie od wszystkiego. W każdym cyklu menstruacyjnym i u każdej kobiety może mieć inną długość – raz może być to 13 dni, a innym razem 20 dni.

Owulacja – wynajmie czy nie wynajmie? Oto jest pytanie!

Im bliżej przybycia klientki, tym doradców Estrogenów przybywa. Kiedy jest ich już wystarczająco dużo, Folitrop Folitropina może odpocząć, a do akcji przechodzi Lutek Lutropina. Otwiera gościowi drzwi (pęknięcie pęcherzyka) i zaprasza go do wejścia dalej (owulacja).

Hormony: Lutropina powoduje pęknięcie pęcherzyka i uwolnienie komórki jajowej. Może się zdarzyć tak, że pęcherzyk nie pęka (np. z powodu zbyt niskiego poziomu lutropiny), pęka, ale komórka jajowa nie dostaje się na zewnątrz, lub pęcherzyk jest po prostu pusty. W każdym z tych trzech przypadków nie dochodzi do owulacji, mimo późniejszego wzrostu temperatury, który mógłby owulację sugerować (temperatura wzrasta dzięki ciałku żółtemu, w które przekształcił się pęcherzyk, nie dzięki komórce jajowej). A jeśli nie dochodzi do owulacji, niemożliwe jest również zajście w ciążę.

owulacja, brak owulacji, przyczyny

Szyjka: Najbardziej uniesiona, błona śluzowa rozpulchniona, gotowa na zagnieżdżenie zarodka.

Śluz: Zanika śluz płodny, pojawia się stała wydzielina.

Temperatura: Niska.

Czas trwania: biorąc pod uwagę żywotność komórki jajowej – 24 godziny.

Faza lutealna (poowulacyjna), czyli dla mózgu, na wszelki wypadek, jesteś w ciąży

Razem z Panią Jajeczko, do hotelu przybywa jej zaufany pracownik – Pan Progesteron. Dba on, aby jego szefowa, miała jak najlepsze warunki pobytu. Gdy szefowa przedłuży pobyt, to przez kolejne 3 miesiące, dba, aby niczego jej nie zabrakło: zapewnia najlepsze wyżywienie, czuwa nad odpowiednią wysokością temperatury, gromadzi wodę, itd… Później zastępuje go przeszkolony pracownik hotelu – Pan Łożysko. Pan Progesteron nie jest zbyt ogarnięty, dlatego dba o te warunki, nawet gdy Pani Jajeczko opuści hotel po jednodniowym pobycie. Zwykle orientuje się w sytuacji po jakichś 12-16 dniach i wtedy szybko wyjeżdża.

Cykl menstruacyjny, faza poowulacyjna

Hormony: Pusty pęcherzyk przekształca się w ciało żółte, które wydziela progesteron (to on odpowiada za skok temperatury i jej wysokie wartości w drugiej fazie cyklu).

Szyjka: Progesteron dba o warunki dla dziecka – rozpulchnia śluzówkę macicy, żeby łatwiej doszło do zagnieżdżenia zarodka, a także zamyka, utwardza i obniża bramę czyli szyjkę macicy.

Śluz: Zabezpiecza wejście do macicy – zatyka czopem śluzowym ujście szyjki. Śluz zmienia odczyn na kwaśny (zabójczy dla plemników), a jego struktura staje się siateczkowata, przez co plemniki nie są w stanie dostać się do macicy i giną.

Temperatura: Wzrasta (mniej więcej o 0,2 stopnia), dla lepszych warunków rozwoju małego lokatora. Pozostaje na wysokim poziomie, nawet jeśli nie dojdzie do zapłodnienia.

Czas trwania: 12-16 dni. Ta faza ma raczej stałą długość.

Wielkie porządki – miesiączka

Po wyjeździe Pana Progesterona, Folikul Folitropina znowu bierze się do przygotowywania pokoju – wymienia pościel, odkurza, myje (złuszczanie błony śluzowej macicy i krwawienie, czyli miesiączka) i cały cykl życia hotelu zaczyna się od początku.

Hormony: Jako, że ciałko żółte zanikło, skończyło się również wydzielanie progesteronu. Znowu pojawia się sygnał z podwzgórza do przysadki o konieczności wydzielania folitropiny i rozpoczęciu całego cyklu od nowa.

Szyjka: Nisko, powoli się otwiera. Macica złuszcza i wydala śluzówkę z organizmu – oczyszcza się i zaczyna przygotowania do kolejnej owulacji.

Śluz: Jest produkowana stała wydzielina.

Temperatura: U części kobiet gwałtownie spada ostatniego dnia cyklu lub pierwszego dnia miesiączki, a u części spada powoli, osiągając dopiero po miesiączce (lub w jej trakcie) poziom temperatur fazy przedowulacyjnej.

Czas trwania: 3-7 dni.

Ważne ciekawostki:

1) Aby krwawienie mogło być uznane za miesiączkę (i tym samym początek nowego cyklu), musi być poprzedzone fazą wyższych temperatur, czyli co najmniej 3 wysokimi temperaturami. Inaczej jest to krwawienie śródcykliczne, trwające cały czas w trakcie fazy przedowulacyjnej czyli teoretycznie płodnej. Może się zdarzyć każdej zdrowej kobiecie, ale jeśli występuje częściej, należy się udać z tym do lekarza.

2) Bardzo rzadko, ale zdarzają się, cykle bezmiesiączkowe. Wszystko dzieje się normalnie, dochodzi do owulacji, itd, ale gdy ciałko żółte obumiera i przestaje działać progesteron, rozpulchniona śluzówka zamiast się złuszczyć i wydalić, zostaje wchłonięta przez organizm. Dzieje się tak, gdy śluzówka jest skąpa – np. podczas dojrzewania, przy wracaniu płodności po porodzie, na skutek różnych chorób czy znacznego przeforsowania organizmu.


Oczywiście, cała bajkowa historyjka była po to, żeby było Ci łatwiej zrozumieć, co i jak i lepiej zapisać w pamięci. Mam nadzieję, że cel osiągnięty i wychodzisz z tej strony bogatszy o wiedzę, jak działa cykl menstruacyjny. Przyda Ci się przy innych wpisach i pozwoli zrozumieć, co i jak z tą płodnością, a co ważniejsze – ze zdrowiem.

Na koniec tradycyjnie zapraszam do zapisu na newsletter. Po zapisaniu się dostaniesz miniporadnik ze sposobami na kłótnie oraz dostęp do Cyfrowej Biblioteczki JZK. O tym, jak załagodzić kłótnie w związku pisałam tutaj. W newsletterze informuję o nowych wpisach, o tym o czym będę pisać w najbliższym czasie oraz jakie projekty, na bloga, i nie tylko, realizuję. Czasem dorzucam też różne bonusy, jak ten przy zapisie 🙂

Familiolog, pedagog rodziny i przede wszystkim dyplomowany nauczyciel metody Rotzera (Naturalnego Planowania Rodziny). Prywatnie pasjonatka Excela, obserwacji własnego organizmu i świata ludzi (w tym tych najmłodszych).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *